«Էրկեն կիշերը» երեք շարժում է, երեք կիլոմետրաժ, երեք լեզու, երեք լուսային լուծում»

Էդգար Բաղդասարյանի «Էրկեն կիշեր» (Վանի բարբառով՝ երկար գիշեր) լիամետրաժ գեղարվեստական կինոնկարը մեծ էկրանին է: «Էրկեն կիշերը» ստեղծվել է 3 տարվա ընթացքում իրականացված նկարահանումների և հսկայածավալ աշխատանքի արդյունքում: Ֆիլմը յուրօրինակ ճամփորդություն է երեք տարբեր պատմությունների, երեք տարբեր ժամանակաշրջանների միջով: Հերոսները ճակատագրերը կապված են գայլի և գնդաձև քարի հետ: «Այն երեք շարժում է, երեք կիլոմետրաժ, երեք լեզու, երեք լուսային լուծում,- մինչ առաջնախաղն ասաց Էդգար Բաղդասարյանն ու կեսկատակ-կեսլուրջ հավելեց,- այս ֆիլմը նաև երեք նախարար է փոխել»: Ռեժիսորը շնորհակալություն հայտնեց ստեղծագործական խմբին, նշեց նաև, որ ուզում էր բարձրանալ բեմ ու ասել` մեռած հայկական կինոն ողջունում է ձեզ, բայց այն, ինչ երբևէ ապրել է, չի մեռնում:

«Էրկեն կիշերը» սկսվում է Բաբկեն Չոբանյանի և Լուիզա Ներսիսյանի խաղով: Ամուսնական զույգի ընտանեկան տարօրինակ դրաման պատկերվում է մեքենայով պտույտի ժամանակ, նրանց միանում է մարմնավաճառը, որի բարոյական արժեքները, պարզվում է, ավելի բարձր են, քան բարձրաստիճան ուղևորներինը: Մարիա Սեյրանյանն այս նովելում ներկայանում է առաջնախաղով:

Ֆիլմի երկրորդ հատվածը նկարահանվել է ըստ Դերենիկ Դեմիրճյանի «Ավելորդը» պատմվածքի (սցենարի համահեղինակ է Քնարիկ Միրզոյանը): Առանցքում 1915 թվականի իրադարձություներն են: Փախուստը, «ավելորդը» և մեծահարուստ Հաճի աղայի դրաման (Սամվել Գրիգորյան) հեշտությամբ կարելի է զուգորդել նաև մերօրյա իրականության հետ:
Երրորդ մասի գործողությունները կատարվում են Նարեկացու մահվան օրը: Մատենադարանի գիտաշխատող Խաչիկ Հարությունյանը «վերստեղծել է» Վանի բարբառը: Վերստեղծված լեզուն ու ձմեռային անտանելի պայմանները, գիշերվա մութն ու գայլերի ոհմակը հաղթահարել է Շանթ Հովհաննիսյանը: Գլխավոր դերերում են նաև Նարինե Գրիգորյանը, Մինաս Ասրյանը, Վաչե Երիցյանը։ Բեմադրող օպերատորը Սուրեն Թադևոսյանն է, բեմադրող նկարիչները՝ Սեդրակ Վելիկոդնին, Տիգրան Առաքելյանը, երաժշտությունը՝ Անդրանիկ Բերբերյանի, պրոդյուսերներն են Կարինե Սիմոնյանը, Էդգար Բաղդասարյանը։ Ֆիլմը նկարահանվել է Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնի ֆինանսական աջակցությամբ։

Արմինե ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Հեղինակի նյութեր

• Պատմության վկաները
• Վերացող ծաղիկներ
• Ձեռք մեկնելու գաղափարը առաքելության վերածվեց
• «Մի նայեք, որ փոքր է մեր երկիրը, եթե արդուկով այս սարերը հարթեցնեք, Չինաստանից մեծ կլինի»
• «Բանկ օտոման» գործողությունը ժամանակին ցնցել էր ամբողջ Եվրոպան
• «Դրսից մեզ վրա կա­րող են ազ­դել միայն ներ­սի գոր­ծիք­նե­րով»
• «Ե­րե­սուն տա­րի ձգ­վեց մեր ան­կա­խու­թ­յան պատ­մու­թ­յու­նը, մենք շա­հե­ցի՞նք»
• Մշա­կույ­թը հեռ­վից հե­ռու պահ­պա­նե­լու հույ­սով
• Անի­մա­ցիան, աշ­խարհն ու մենք
• «Մեր տա­րածք­նե­րը փոք­րա­ցան, ո­րով­հետև այդ­պես էլ չհաս­կա­ցանք, որ պետք է խմենք մեր բա­ժա­կով»
• Արվեստի ուժը
• Նոր մա­տե­նա­շա­րը ներ­կայաց­նում է արևմտա­հայ և ս­փ­յուռք­յան գրող­նե­րի
• Բե­մը կեն­դա­նու­թ­յուն է ստա­նում ա­ռայժմ միայն մա­նուկ­նե­րի հա­մար
• «Գիրք սիրողների համար սա իսկական մկնդեղ է` հյութեղ ու անտանելի»
• Հա­մաշ­խար­հա­յին դա­սա­կան­նե­րի ստեղ­ծա­գոր­ծու­թ­յուն­նե­րը՝ դու­դու­կով
• «Բնակ­չու­թ­յու­նը պատ­րաստ չէ, բայց տար­վում են աշ­խա­տանք­ներ»
• Ամա­նո­րի գի­շե­րը դի­մա­վո­րե­լու են ե­կե­ղե­ցում
• «Ջա­զի մեջ զգաց­վում է ապ­րածդ ժա­մա­նա­կաշր­ջա­նը»
• «Ե­թե չլի­ներ Փե­լե­շ­յա­նը, կար­ծում եմ, դեռևս գտած չէի լի­նի կի­նո­յում իմ ու­ղին»
• «Հու­շար­ձան­ներն այդ տա­րածք­նե­րի պատ­կա­նե­լու­թ­յան անձ­նագ­րերն են»

Մեկնաբանություններ